به گزارش ساعت 25، چند روز تا انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی مانده و رقابت اصلی بین بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر ۷۶ ساله و گادی آیزنکوت، رئیس سابق ستاد کل ارتش این رژیم است. آیزنکوت رهبر حزب تازه‌تأسیس «یاشار» است و نظرسنجی‌ها او را کمی جلوتر نشان می‌دهند. اما گادی آیزنکوت کیست و اگر به قدرت برسد، چه رویکردی در برابر تهران خواهد داشت.
آیزنکوت کیست؟
گادی آیزنکوت ۶۶ ساله و فرزند مهاجران یهودی مراکشی است. او در طبریا و ایلات بزرگ شد، دومین فرزند از نه فرزند خانواده است و پنج فرزند دارد. اگر پیروز شود، نخستین نخست‌وزیر از تبار یهودیان میزراحی (یهودیان خاورمیانه و شمال آفریقا) خواهد بود. تحلیلگران می‌گویند همین پیشینه بخشی از جذابیت او برای رأی‌دهندگان است. هفته‌های اخیر نیز اظهارات نژادپرستانه یکی از مجریان نزدیک به نتانیاهو درباره تبار او جنجال‌برانگیز شد و خود نتانیاهو هم آن را محکوم کرد.
او سال ۱۹۷۸ به تیپ گولانی پیوست و بیش از ۴۰ سال در ارتش ماند. از ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ رئیس ستاد کل ارتش بود و در این دوره زیر نظر نتانیاهو کار می‌کرد. از ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۱ مشاور نظامی ایهود باراک بود. در ماجرای سرجوخه الور عزریا، که در ۲۰۱۶ یک مهاجم زخمی فلسطینی را در الخلیل کشت، با وجود فشار سیاستمداران راست‌گرا از محاکمه نظامی او حمایت کرد.
آیزنکوت سال ۲۰۲۲ همراه بنی گانتس وارد سیاست شد. پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ هر دو به کابینه جنگی نتانیاهو پیوستند، اما در ژوئن ۲۰۲۴ به‌دلیل نبود راهبرد روشن برای پس از جنگ از آن خارج شدند. کوچک‌ترین پسرش، گال، ۲۵ ساله، در دسامبر ۲۰۲۳ در نبرد غزه کشته شد و دو برادرزاده‌اش نیز در جنگ جان باختند.
شعارهای اصلی کارزار او داخلی است: تشکیل کمیسیون تحقیق دولتی درباره شکست‌های ۷ اکتبر، خدمت اجباری برای همه از جمله مردان اولترا‌ارتدوکس و شهروندان عرب، محدود کردن دوران نخست‌وزیری به دو دوره و استقلال قوه قضائیه. در حوزه امنیتی اما او از «شاهین‌ها» شمرده می‌شود و فاصله چندانی با نتانیاهو ندارد. او به راه‌حل دو دولتی هم انتقاد دارد و اخیراً طرفداران آن را «دچار توهم» خوانده است.
آیزنکوت درباره ایران چه رویکردی دارد؟
هدف نهایی او با نتانیاهو یکی است: جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و تضعیف شبکه متحدان منطقه‌ای تهران. تفاوت بیشتر در سبک و روش است. مواضع اصلی او به این شرح است:
- برچیده شدن برنامه هسته‌ای: او در مراسم معرفی حزبش گفت ماجرا باید با نابودی یا برچیده شدن برنامه هسته‌ای ایران تمام شود و این هدف هنوز محقق نشده است. او نتانیاهو را متهم می‌کند که با وجود حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم بسیار غنی‌شده در ایران، برای حل این موضوع کار چندانی نکرده است. در عین حال، تغییر حکومت در ایران را هدفی غیرواقع‌بینانه می‌داند.
- «منطقه مرگ»: بر اساس گزارش‌ها، او پیشنهاد کرده آمریکا اعلام کند در اطراف محل‌های نگهداری اورانیوم ۶۰ درصد منطقه‌ای ممنوعه تعریف شده و هر تلاش برای جابه‌جایی این مواد با حمله روبه‌رو خواهد شد.
- عملیات پنهان و جاسوسی: به نوشته روزنامه جروزالم پست، او عملیات مخفی موساد علیه ایران را از سر می‌گیرد و هدف‌ها را از برنامه هسته‌ای به موشک‌های بالستیک هم گسترش می‌دهد.
- توافق فقط با بازرسی دائمی: «توافق خوب» از نگاه او توافقی است که تهدید هسته‌ای را برای همیشه حذف کند و بازرسی‌های بلندمدت، در هر زمان و هر مکان داشته باشد. توافقی که فقط تهدید را به تعویق بیندازد برای او پذیرفتنی نیست.
- نظامی‌گری همراه با دیپلماسی: او از نبود راهبرد در جدیدترین درگیری با ایران انتقاد کرده و معتقد است دستاوردهای نظامی باید با دیپلماسی همراه شود. پیش‌تر هم خروج آمریکا از برجام در ۲۰۱۸ را «اشتباه راهبردی» خوانده بود.
- مخالفت با حمله فوری پیش از انتخابات: او گفته از هیچ تحول «حیاتی» خبر ندارد که حمله فوری آمریکا و اسرائیل به ایران را توجیه کند. به باور او، از سرگیری جنگ فقط در صورتی موجه است که ایران در حال ساخت بمب باشد، سناریویی که با توجه به ضعف حکومت ایران بعید می‌داند.
نکته مهم برای ایران این است که تغییر نخست‌وزیر به معنای تغییر نگاه این رژیم به ایران نیست. تحلیلگران می‌گویند پس از ۷ اکتبر و جنگ‌های غزه، لبنان و ایران، پیش‌فرض‌های راهبردی رژیم صهیونیستی سخت‌تر شده و با رفتن نتانیاهو هم سیاست آن در قبال ایران احتمالاً تغییر زیادی نمی‌کند. الجزیره نیز در تحلیلی نوشته اپوزیسیون در موضوع ایران حتی از نتانیاهو تندروتر است. اختلاف اصلی آیزنکوت با نتانیاهو بیشتر بر سر شیوه اجراست، نه خصومت با ایران.
از سوی دیگر، ترامپ علناً از نتانیاهو حمایت کرده و گفته هر رهبر دیگری «انتخاب نادرست» خواهد بود. اما دولتی به رهبری آیزنکوت بدون شرکای راست افراطی نتانیاهو، یعنی بن‌گویر و اسموتریچ، احتمالاً در دیپلماسی منطقه‌ای، از جمله عادی‌سازی با عربستان، انعطاف بیشتری خواهد داشت.
انتخابات رژیم صهیونیستی کی برگزار می‌شود و وضعیت دو رقیب چگونه است؟
انتخابات کنست (پارلمان ۱۲۰ کرسی‌ای رژیم صهیونیستی) سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵ برابر با ۲۷ اکتبر برگزار می‌شود و برای تشکیل دولت حداقل ۶۱ کرسی لازم است. آخرین نظرسنجی‌ها آیزنکوت را کمی جلوتر نشان می‌دهند:
- شبکه ۱۳: یاشار ۲۲ کرسی، لیکود ۱۹ کرسی. بلوک آیزنکوت ۵۴ کرسی، بلوک نتانیاهو ۵۰ و احزاب عربی ۱۶.
- شبکه ۱۲: یاشار ۲۳ کرسی، لیکود ۲۱. بلوک آیزنکوت ۵۶ کرسی، بلوک نتانیاهو ۵۰ و احزاب عربی ۱۴.
- در هر دو نظرسنجی، آیزنکوت در پرسش «مناسب‌ترین گزینه نخست‌وزیری» جلوتر است (حدود ۴۵ تا ۴۷ درصد در برابر ۲۷ تا ۳۳ درصد برای نتانیاهو).
با این حال هیچ‌یک از دو بلوک به اکثریت ۶۱ کرسی نمی‌رسد و حتی اگر یاشار اول شود، تشکیل دولت تضمین‌شده نیست. رئیس‌جمهور مأموریت را به کسی می‌دهد که بیشتر احتمال دارد ائتلاف بسازد. احزاب عربی، به‌ویژه حزب رعام، می‌توانند نقش تعیین‌کننده داشته باشند، هرچند نتانیاهو سال‌هاست همکاری با آن‌ها را نامشروع جلوه می‌دهد و بعضی چهره‌های اپوزیسیون هم همکاری با آن‌ها را رد کرده‌اند. آیزنکوت گفته حتی بدون ۶۱ کرسی هم برای تشکیل دولت تلاش می‌کند. نتانیاهو نیز می‌گوید رقابت عملاً مساوی است و نتیجه به میزان مشارکت بستگی دارد.
سایه تنش با ایران هم بر رقابت سنگینی می‌کند. گزارش‌هایی در رسانه‌های رژیم صهیونیستی می‌گوید نتانیاهو ترجیح می‌دهد هر عملیات نظامی علیه ایران بعد از انتخابات انجام شود. نتیجه نهایی از شمارش آرا و مذاکرات ائتلافی چند هفته بعد مشخص می‌شود.
