ایام فاطمیه از مهم‌ترین مناسبت‌های مذهبی شیعیان است که به یاد شهادت حضرت فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علیها)، دختر گرامی پیامبر اکرم (ص)، برگزار می‌شود. در این ایام، شیعیان با برگزاری مراسم عزاداری، مجالس روضه، سخنرانی‌های مذهبی و سوگواری، به مقام و جایگاه والای حضرت زهرا (س) ادای احترام می‌کنند.
ایام فاطمیه در سال ۱۴۰۵ در دو بازه جداگانه برگزار می‌شود: فاطمیه اول در اوایل آبان و فاطمیه دوم در اواخر آبان‌ماه قرار دارد. دلیل این موضوع، وجود دو روایت مشهور درباره تاریخ شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) است.
تاریخ ایام فاطمیه ۱۴۰۵ چه روزی است؟
بر اساس تاریخ‌های رایج در تقویم مذهبی، مناسبت‌های اصلی فاطمیه در سال ۱۴۰۵ به شرح زیر است:
| مناسبت | تاریخ شمسی | تاریخ قمری |
|---|---|---|
| فاطمیه اول؛ روز اصلی | شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵ | ۱۳ جمادی‌الاول ۱۴۴۸ |
| روزهای عزاداری فاطمیه اول | ۲ تا ۴ آبان ۱۴۰۵ | ۱۳ تا ۱۵ جمادی‌الاول |
| فاطمیه دوم؛ روز اصلی شهادت | جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ | ۳ جمادی‌الثانی ۱۴۴۸ |
| روزهای عزاداری فاطمیه دوم | ۲۲ تا ۲۴ آبان ۱۴۰۵ | ۳ تا ۵ جمادی‌الثانی |
بنابراین، اگر بخواهیم مهم‌ترین تاریخ فاطمیه در تقویم رسمی ایران را مشخص کنیم، جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵، مصادف با ۳ جمادی‌الثانی ۱۴۴۸ قمری، روز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) بر اساس روایت مشهور ۹۵ روز است.
فاطمیه اول ۱۴۰۵ از چه تاریخی شروع می‌شود و تا کی ادامه دارد؟
فاطمیه اول بر اساس روایتی شکل گرفته است که شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) را ۷۵ روز پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) می‌داند.
در سال ۱۴۰۵، روز اصلی فاطمیه اول شنبه ۲ آبان است. بسیاری از هیئت‌ها و مساجد مراسم ویژه این مناسبت را در روزهای ۲، ۳ و ۴ آبان برگزار می‌کنند.
فاطمیه دوم ۱۴۰۵ چه زمانی است؟
فاطمیه دوم بر اساس روایت ۹۵ روز پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) برگزار می‌شود و در میان شیعیان، به‌ویژه در ایران، جایگاه ویژه‌ای دارد.
در سال ۱۴۰۵، روز اصلی فاطمیه دوم جمعه ۲۲ آبان است. مراسم عزاداری سه‌روزه نیز معمولاً از ۲۲ تا ۲۴ آبان برگزار می‌شود.
در این ایام، مساجد، حسینیه‌ها و هیئت‌های مذهبی برنامه‌هایی مانند روضه‌خوانی، سینه‌زنی، سخنرانی مذهبی و مجالس سوگواری برپا می‌کنند. همچنین بسیاری از افراد با حضور در این مجالس، یاد و نام حضرت زهرا (س) را گرامی می‌دارند.
چرا ایام فاطمیه دو دهه است؟
علت برگزاری فاطمیه اول و دوم، اختلاف روایت‌های تاریخی درباره فاصله زمانی میان رحلت پیامبر اکرم (ص) و شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) است.
بر اساس یک روایت، این فاصله ۷۵ روز و بر اساس روایت دیگر ۹۵ روز در نظر گرفته می‌شود. به همین دلیل، دو مناسبت عزاداری با عنوان فاطمیه اول و فاطمیه دوم شکل گرفته است.
در روایت اول، ۱۳ جمادی‌الاول به‌عنوان تاریخ شهادت مطرح می‌شود و در روایت دوم، ۳ جمادی‌الثانی تاریخ اصلی شهادت دانسته می‌شود. شیعیان در هر دو مناسبت مراسم سوگواری برگزار می‌کنند، اما ۳ جمادی‌الثانی در تقویم رسمی ایران به‌عنوان سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) شناخته می‌شود.
چرا حضرت فاطمه زهرا (س) جایگاه ویژه‌ای در میان شیعیان دارد؟
حضرت فاطمه زهرا (س) دختر پیامبر اسلام (ص)، همسر امام علی (ع) و مادر امام حسن (ع) و امام حسین (ع) هستند. ایشان در فرهنگ اسلامی نماد پاکی، ایمان، عفاف، صبر، ایثار و دفاع از حق به شمار می‌روند.
ایام فاطمیه فرصتی برای شناخت بیشتر زندگی و سیره ایشان، توجه به ارزش‌های اخلاقی و دینی و آشنایی با جایگاه خانواده پیامبر اکرم (ص) است.
در این ایام، علاوه بر عزاداری، سخنرانی‌های مذهبی درباره سیره حضرت زهرا (س)، بیان فضایل اخلاقی ایشان و تبیین جایگاه اهل‌بیت (ع) نیز برگزار می‌شود.
جمع‌بندی؛ تقویم ایام فاطمیه ۱۴۰۵
ایام فاطمیه سال ۱۴۰۵ در دو دوره برگزار می‌شود. فاطمیه اول در اوایل آبان‌ماه و فاطمیه دوم در اواخر آبان‌ماه قرار دارد.
- فاطمیه اول: روز اصلی شنبه ۲ آبان ۱۴۰۵؛ مراسم سه‌روزه معمولاً تا ۴ آبان ادامه دارد.
- فاطمیه دوم: روز اصلی جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵؛ مراسم سه‌روزه معمولاً تا ۲۴ آبان ادامه دارد.
- تاریخ اصلی شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) در تقویم رسمی ایران: جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۳ جمادی‌الثانی ۱۴۴۸ قمری.
لازم است توجه داشته باشیم که عنوان «دهه فاطمیه» در همه هیئت‌ها به یک بازه کاملاً یکسان اشاره نمی‌کند و برخی مجالس، عزاداری را از چند روز پیش از تاریخ اصلی آغاز می‌کنند. بنابراین، برای اطلاع از برنامه دقیق هر مراسم، باید اطلاعیه همان هیئت یا مسجد را بررسی کرد.
ایام فاطمیه فرصتی برای زنده نگه‌داشتن یاد و سیره حضرت فاطمه زهرا (س)، تأمل در آموزه‌های اهل‌بیت (ع) و بهره‌مندی از ارزش‌های معنوی این مناسبت است.
