به گزارش ساعت 25 و با توجه به گزارش تازه سی‌ان‌ان، ارتش آمریکا برای ایران طرح‌های حمله جدیدی آماده کرده که در آن‌ها بمب GBU-43/B معروف به «مادر همه بمب‌ها» (MOAB) هم دیده می‌شود. هنوز تصمیمی برای شروع حمله گرفته نشده، اما همین احتمال کافی بود تا نام این بمب ۹.۸ تنی دوباره سر زبان‌ها بیفتد. در ادامه می‌خوانید ماجرا چیست، این بمب چه مشخصاتی دارد و پیش‌تر کجا استفاده شده است.
احتمال استفاده از مادر همه بمب‌ها برای حمله به سایت‌های هسته‌ای ایران
طبق این گزارش، اگر ترامپ دستور از سرگیری عملیات جنگی را پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای یا پس از آن صادر کند، آمریکا ممکن است از این بمب علیه زیرساخت‌های انرژی و سایت‌های هسته‌ای ایران استفاده کند. منبع دیگری هم گفته در طرح‌های حمله به سایت‌های هسته‌ای، از جمله تأسیسات مشکوک زیرزمینی «کوه کلنگ» (Pickaxe Mountain)، استفاده از MOAB صراحتاً در نظر گرفته شده است.
گزارش‌ها از آماده‌سازی گزینه‌ای حکایت دارند که هنوز به مرحله تصمیم نرسیده است. ارتش آمریکا در میان طرح‌های احتمالی خود، استفاده از مادر همه بمب‌ها (MOAB) علیه زیرساخت‌های انرژی و سایت‌های هسته‌ای ایران را هم بررسی کرده و کاخ سفید ضمن خودداری از اظهارنظر، تأکید کرده همه گزینه‌ها برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای روی میز است.
در عین حال، کارشناسان و منابع آگاه به اثربخشی این بمب بدگمانند: MOAB برای پاک‌سازی مناطق وسیع ساخته شده و نه برای نفوذ به تأسیسات عمیق زیرزمینی، و بیشتر می‌تواند نقش ابزار فشار روانی را داشته باشد. استفاده از آن نزدیک مناطق مسکونی هم خطر تلفات غیرنظامی دارد.
به همین دلیل، اگر چنین گزینه‌ای اجرا شود، بیش از آنکه نتیجه نظامی قطعی داشته باشد، تشدیدی چشمگیر در تنش میان تهران و واشنگتن خواهد بود. فعلاً این موضوع در حد گزارش‌های رسانه‌ای از طرح‌های نظامی است و تحولات بعدی آن را باید دنبال کرد.
مادر همه بمب‌ها چیست؟
«مادر همه بمب‌ها» لقب رسانه‌ای بمب GBU-43/B است. نام رسمی آن Massive Ordnance Air Blast (سلاح عظیم انفجار هوایی) و مخفف آن MOAB است. این بمب بزرگ‌ترین بمب غیرهسته‌ای ارتش آمریکا است و برای نابودی اهداف در محدوده‌ای وسیع طراحی شده.
| ویژگی | مشخصات |
|---|---|
| نام رسمی | GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast |
| لقب | مادر همه بمب‌ها |
| وزن | حدود ۹.۸ تن (حدود ۲۱ تا ۲۲ هزار پوند) |
| مواد منفجره | حدود ۸ هزار و ۵۰۰ کیلوگرم |
| ابعاد | حدود ۱۰ متر طول و ۱۰۲ سانتی‌متر قطر |
| هدایت | ماهواره‌ای (GPS) با سیستم کنترل دم |
| دقت | حدود ۱۳ متر از هدف |
| نوع | غیرهسته‌ای، انفجار هوایی |
| کاربرد اصلی | پاک‌سازی مناطق وسیع، نه نفوذ به اعماق زمین |
وزن بمب در منابع مختلف اندکی متفاوت گزارش شده، از حدود ۹.۵ تا ۱۰ تن.
تاریخچه استفاده از مادر همه بمب‌ها
- مارس ۲۰۰۳: این بمب در ۹ هفته توسعه یافت و نخستین آزمایش آن ۱۱ مارس انجام شد. همان سال یک آزمایش دیگر در میدان آزمایش اگلین در فلوریدا برگزار شد.
- جنگ عراق (۲۰۰۳): چند فروند از آن به خلیج فارس فرستاده شد، اما در جنگ عراق هرگز در میدان نبرد استفاده نشد.
- بررسی حقوقی: پنتاگون در بررسی سال ۲۰۰۳ نتیجه گرفت این سلاح با وجود ردپای بزرگ، هدفمند است و نمی‌توان آن را کشنده بی‌هدف نامید.
- ۱۳ آوریل ۲۰۱۷: نخستین استفاده جنگی. آمریکا آن را از یک هواپیمای MC-130 در شرق افغانستان بر مجموعه‌ای از غارهای مورد استفاده داعش رها کرد. پس از حمله، گزارش شد اجساد بیش از ۸۰ عضو داعش اطراف محل انفجار پیدا شده است.
- ۲۰۲۶: برای نخستین بار نام این بمب در طرح‌های احتمالی حمله به ایران مطرح شد. استفاده از آن در این درگیری یک تشدید قابل‌توجه تنش محسوب می‌شود.