به گزارش ساعت 25، مهرداد اخلاقی، وزیر دفاع و پشتیبانی، از برنامه پرواز نخستین جنگنده سنگین ساخت داخل در سال آینده خبر داده است. این اظهارنظر در حالی مطرح شده که جزئیات فنی و مشخصات این هواپیما هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، مراحل آزمایش زمینی و حرکت جنگنده روی باند برای سال ۱۴۰۵ مطرح شده و پرواز اولیه آن برای سال ۱۴۰۶ برنامه‌ریزی شده است.
تاکنون نام رسمی جنگنده، نوع موتور، سرعت، برد عملیاتی، تجهیزات راداری و تسلیحات قابل حمل آن اعلام نشده است. همچنین اطلاعات رسمی کافی برای تأیید ارتباط این پروژه با جنگنده قاهر ۳۱۳ وجود ندارد.
بنابراین، در حال حاضر تنها اطلاعات قابل اتکا، اعلام برنامه ساخت جنگنده سنگین بومی و هدف‌گذاری برای پرواز اولیه آن در سال ۱۴۰۶ است؛ جزئیات بیشتر به انتشار اطلاعات رسمی از سوی وزارت دفاع نیاز دارد.
علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح به خبر پرواز جنگنده سنگین ایران در سال آینده واکنش نشان داد و تأکید کرد که این مسئله، مسئله‌ای تازه و نو نیست و بهینه‌سازی هواگردهای قبلی است که با بهبود کارایی و قدرت بیشتر به عملیات خواهند پرداخت.
جنگنده سنگین ایرانی جدید چه تفاوتی با کوثر و یاسین دارد؟
ایران پیش از این نیز چندین پروژه در حوزه هواپیماهای نظامی معرفی کرده است. جنگنده کوثر و جت آموزشی یاسین از جمله نمونه‌هایی هستند که نام آن‌ها در گزارش‌های صنعت هوایی کشور دیده می‌شود؛ اما مأموریت و ویژگی‌های هر پروژه باید جداگانه بررسی شود.
یاسین به‌عنوان هواپیمای آموزشی برای آموزش خلبانان نظامی مطرح شده است و نباید آن را با یک جنگنده سنگین چندمنظوره یکسان دانست. درباره جنگنده جدید نیز هنوز اطلاعات کافی برای مقایسه مستقیم با کوثر یا دیگر هواپیماهای موجود منتشر نشده است.
اهمیت پروژه تازه در این مرحله، بیش از هر چیز به اعلام ساخت یک هواپیمای سنگین و تعیین زمان‌بندی برای نخستین پرواز آن بازمی‌گردد. میزان پیشرفت فناوری، توان رزمی و جایگاه آن در ناوگان هوایی کشور، موضوعاتی هستند که تنها پس از انتشار اطلاعات فنی و نتایج آزمایش‌ها روشن‌تر خواهند شد.
چرا ساخت جنگنده سنگین برای ایران اهمیت دارد؟
طراحی و ساخت جنگنده، یکی از پیچیده‌ترین بخش‌های صنعت هوافضاست. توسعه چنین هواپیمایی به دانش آیرودینامیک، طراحی سازه، سامانه‌های کنترل پرواز، پیشرانش، تجهیزات الکترونیکی و فرایندهای دقیق آزمایش و ارزیابی نیاز دارد.
از این منظر، تکمیل یک پروژه جنگنده سنگین می‌تواند به تقویت دانش فنی، گسترش توان مهندسی داخلی و توسعه زنجیره تأمین صنایع هوافضا کمک کند. البته میزان این دستاوردها به سطح واقعی بومی‌سازی و موفقیت مراحل توسعه وابسته است؛ موضوعی که در حال حاضر اطلاعات عمومی کافی برای ارزیابی دقیق آن وجود ندارد.
در کنار طراحی بدنه و سامانه‌های پروازی، موتور و تجهیزات الکترونیکی نیز از بخش‌های تعیین‌کننده هستند. حتی ساخت موفق یک نمونه اولیه، به‌تنهایی به معنای آمادگی برای تولید انبوه یا ورود به خدمت عملیاتی نیست؛ زیرا هواپیما باید مراحل آزمایش، رفع ایراد و ارزیابی‌های فنی را پشت سر بگذارد.